Cota feminina. A Xunta alenta á RAG a que eleve a proporción de mulleres, por Domingos Sampedro

Igualdade espera que dea froitos o diálogo aberto coa institución.

A proporción de mulleres na Real Academia Galega (RAG) é do 13,3 %, pois entre os seus trinta integrantes só hai catro mulleres: Luz Pozo Garza, Xohana Torres, Rosario Álvarez e a xornalista Margarita Ledo. Pero aínda que a cota é baixo, sobre todo se se compara co que rexe no ámbito político e administrativo, onde a lei obriga a reservar o 40 % dos postos para as mulleres, sitúase moi por encima da media das academias españolas, onde a proporción de mulleres é do 6,2 % de media.

En canto á Real Academia Española, con cinco mulleres sobre un total de 44 membros, o peso feminino é máis baixo que na institución galega, pois se sitúa no 11,3 %.

O manifesto titulado Ou xogo dás cadeiras, subscrito o pasado mes de abril por 52 artistas, escritoras e lingüistas que reclamaban máis peso para a muller na Real Academia Galega (RAG), podería empezar moi pronto a dar os seus froitos. Así o entende polo menos o Goberno autonómico, que a través da secretaria xeral de Igualdade, Marta González, manifestou onte que ten aberta unha vía de «diálogo» coa RAG, precisamente para favorecer a incorporación de mulleres á institución.

Marta González compareceu onte ante a comisión institucional do Parlamento galego para responder a unha iniciativa da viceportavoz do BNG, Ana Pontón, quen recolleu o malestar das intelectuais para criticar o «inxusto e innobre» que na súa opinión resulta a infrarepresentación feminina na RAG. A pesar de que Pontón puxo por diante o seu respecto á independencia da institución académica, matizando que non desexa provocar ningún tipo de inxerencia, apostou por introducir modificacións na normativa sobre igualdade de Galicia (basicamente a lei do 2004 e a do traballo en igualdade do 2007) co fin de establecer unhas proporcións mínimas para as mulleres e non esperar a que estas cheguen «por ciencia infusa».

A representante do Executivo galego limitouse a tomar nota da suxestión feita pola deputada nacionalista, non en balde a propia Lei de Igualdade do 2004 mandata á Xunta para fomentar «unha participación equilibrada dás mulleres e homes na toma de decisións». É máis, a propia secretaria xa avanzara previamente o seu propósito de valorar «a posibilidade de tomar medidas para favorecer a incorporación de mulleres» na RAG, aínda que tamén matizou que o diálogo que nestes momentos mantén coa institución é «cordial» e leva a cabo «dende ou respecto á independencia» da Academia.

Cambios normativos

Pero máis que un cambio normativo nas leis autonómicas, Marta González suxeriu onte outra vía para resolver esta cuestión. Fíxoo de xeito implícito, ao manifestar que algo se está movendo» no ámbito da representación de sexos nas institucións, e puxo como exemplo o ocorrido na Academia de Historia, que renovou os seus estatutos por primeira vez desde 1856 para incrementar precisamente o número de mulleres, senda que tamén seguiu a Real Academia das Ciencias Morales e Políticas. A secretaria xeral mostrouse onte confiada de que o diálogo coa RAG tamén dará «froitos non futuro».

Pero con renovación normativa ou sen ela, o certo é que ás portas da RAG xa están a petar mulleres. A que máis: a escritora María Xosé Queizán, un nome promovido polo Consello Municipal da Muller de Vigo, cun total de 365 adhesións.

Nova publicada na edición galega de La Voz de Galicia 09/09/2011

Publicado en Reaccións! | Etiquetado , , , | Comentarios desactivados en Cota feminina. A Xunta alenta á RAG a que eleve a proporción de mulleres, por Domingos Sampedro

O froito do “Xogo das cadeiras”, por Malleiras Insurxentes

No pleno da Real Academia Galega hai 30 cadeiras e só catro delas estan ocupadas por mulleres. Xa se sabe que as mulleres arrastramos o lastre da discriminación en materia educativa ―até hai relativamente pouco tempo as familias priorizaban a formación dos fillos en detrimento da das fillas― e iso pode explicar hasta certo punto que neste tipo de instucións as mulleres estean en minoría.

Hai algúns meses incorporáronse ao pleno da Real Academia Galega catro novos membros. Considerando a cantidade de longas traxectorias femininas de primeria fila que se atopan a día de hoxe en ámbitos culturais galegos (autoras, filolólogas, catedráticas, ensaístas…) era de esperar que algunha muller, alomenos unha, fose elexida para ocupar un deses asentos . Inexplicablememte non foi así. Isto causou un lóxico malestar entre as intelectuais do país. Un grupo delas uníuse pcoa finalidade de redactar un manifesto que titularon “O xogo das cadeiras” para expresar o seu desacordo e indignación. O asunto tivo a súa repercusión mediática, pero os académicos fixerónse os cegos e os sordos ao que parecía querar nunha mera execución do dereito a patexar.

Hoxe é unha ledicía ler que a secretaria de Igualdade, Marta González, está a interceder na RAG para que se evite esta discriminación inxusta e mesmo fala de “medidas a tomar”. Unha parlamentaria do BNG foi a primeira que propuxo medidas lexislativas para evitar estas situaciós e fixoo precisamente grazas como reposta ás demandas das intelectuais indignadas. Ou sexa, que o manifesto deu o seu froito (mesmo cun Goberno do PP).

Publicado no blog Malleiras insurxentes 08/09/2011

Publicado en Reaccións! | Etiquetado , | Comentarios desactivados en O froito do “Xogo das cadeiras”, por Malleiras Insurxentes

Igualdade negocia favorecer a presenza de mulleres na RAG

O BNG pide cambios lexislativos para “establecer representación” na academia.

A secretaria xeral de Igualdade, Marta González, revelou este xoves que abriu “diálogo” coa Real Academia Galega (RAG) para favorecer a incorporación das mulleres no seo desta institución e avanzou que “toma nota” da “suxestión” de expor “posibles medidas a tomar” en relación a esta problemática.

A proposta de iniciar medidas lexislativas realizouna a parlamentaria do BNG Ana Pontón na Comisión Institucional nun debate no que recolleu o malestar das autoras galegas na renovación dos académicos, o que propiciou o coñecido manifesto ‘O xogo dás cadeiras’.

Así, a nacionalista apostou por introducir modificacións na Lei de Igualdade da Xunta na que se estableza unha representación de mulleres”, para que non haxa que esperar a que ocorra “por ciencia infusa”, xa que a elección de novos membros faise a proposta dos existentes, non por candidatura externa.

“Tomo nota das suxestións en relación a posibles medidas a tomar nese proceso de diálogo coa Real Academia Galega en relación a esta problemática”, recolleu a luva Marta González, quen previamente xa había explicitado o “propósito” de “analizar os cambios e tomar en consideración a posibilidade de tomar medidas para favorecer a incorporación de mulleres”.

Durante a súa exposición, a secretaria xeral de Igualdade indicou que a comunicación coa academia realízase de forma “cordial e fluída”, así como “desde o máis estrito respecto á independencia e soberanía” da RAG, na que actualmente só hai catro mulleres: Luz Pozo, Xohana Torres, Rosario Álvarez e Margarita Ledo.

O 13,3 POR CENTO

A este respecto, a alto cargo da Xunta sinalou que a presenza de mulleres supón un 13,3 por cento dos 30 postos existentes, o cal sitúase por encima da media das demais academias do resto do Estado, que é do 6,2 por cento.

Sobre este extremo, Ana Pontón advertiu de que non debe servir de “xustificación” a “infrarrepresentación” aludida pola secretaria xeral, e argumentou que, precisamente, obriga a conquistar “avances reais” para as mulleres.

Ao fío, sinalou que as cotas “permiten incrementar a presenza de mulleres” nun determinado momento, pero tamén considerou que “deben ser medidas temporais para ir corrixindo” as situacións.

Marta González fixo fincapé en que hai casos recentes de academias, como a de Historia e a de Ciencias Morais e Políticas e a de Medicamento, que demostran que algo se está movendo”. Referiuse, neste sentido, a que todas elas fixeron “modificacións” no seu regulamento interno dirixidas a buscar maior presenza de mulleres.

Así as cousas, a secretaria xeral de Igualdade mostrouse confiada en que a liña de diálogo aberta coa institución académica galega “terá froitos no seu futuro”.

Publicado en Xornal de Galicia 08/09/2011

Publicado en Reaccións! | Etiquetado , , , | Comentarios desactivados en Igualdade negocia favorecer a presenza de mulleres na RAG

O BNG empraza a Igualdade a introducir cambios lexislativos que garantan a presenza equilibrada das mulleres na RAG

Pontón advirte que a interlocución e o diálogo coa entidade está ben pero son necesarias medidas máis eficaces.

A deputada do G.P Ana Pontón emprazou hoxe á Secretaria Xeral de Igualdade a que se introduzan os mecanismos necesarios na Lei galega de Igualdade para regular a representación nas Academias e garantir a presenza equilibrada de mulleres nas mesmas, a través dunha política de cuotas que equilibre de forma progresiva esa presenza.

Ana Pontón fixo esta proposta durante o debate en Comisión dunha pregunta do BNG sobre a composición actual da Real Academia Galega, pois malia a oportunidade que supuxo a renovación de catro cadeiras para mellorar a porcentaxe de mulleres académicas, a realidade foi que incluso se involucionou e se antes dos 30 membros 5 eran mulleres agora son incluso unha menos.

A deputada nacionalista valorou a resposta da secretaria xeral, que informou de que está aberto un proceso de diálogo coa RAG que pronto dará froitos, mais advertiu que as accións a adoptar deben ser máis eficaces e para iso co diálogo e a interlocución non chega, hai que introducir cambios a través da Lei e non depender unicamente da “vontade” da dirección da RAG.

A parlamentar coincidiu coa secretaria xeral en que a discriminación neste ámbito é extensíbel a outras Academias mais “a existencia xeneralizada de discriminacións ―dixo― nunca pode xustificar a situación que se dá na actualidade no caso galego”.

Ana Pontón lembrou que esta presenza “cativa” e “anémica” das mulleres na RAG está moi alonxada da realidade do mundo intelectual e cultural galego, polo que un colectivo destas mulleres asinou un manifesto, coñecido como o Xogo das Cadeiras, para demandar que se mude esta situación, mais co resultado paradoxal xa coñecido de camiñar para atrás e que na renovación das vacantes finalmente non foran tidas en conta

A deputada do BNG fixo súas algunhas das palabras do manifesto e asegurou que “resulta indigno mesmo ter que sequera argumentar o inxusto e innobre desta situación. Nestas alturas da nosa historia non abondan as cadeiras todas da Rúa Tabernas para dar acubillo ás mulleres de tantas xeracións que teñen méritos máis que sobrados para ocupar os seus postos”.

Para a parlamentar, é aberrante que haxa demanda de avanzar e a Academia se sitúe na dirección contraria, non obstante reiterou que detrás desta denuncia non hai un cuestionamento da institución, “respectamos a Academia e temos colaborado para superar situacións que inviabilizan o seu traballlo pero hai unha lexislación que a RAG ten que respectar e ten que ser máis sensible ás demandas da sociedade”.

Asemade, recordou o papel que o actual marco legal lle outorga á Xunta para velar para que non se produzan situacións de discriminación e por iso pide que actúe na medida na que ten competencias e capacidade.

Nota de prensa do grupo parlamentario do BNG 08/09/2011

Publicado en Reaccións! | Etiquetado , , , | Comentarios desactivados en O BNG empraza a Igualdade a introducir cambios lexislativos que garantan a presenza equilibrada das mulleres na RAG

Igualdade inicia contactos coa RAG para favorecer unha maior participación feminina na entidade

Na súa comparecencia na Comisión 1ª do Parlamento, a secretaria xeral cualificou de escasa a presenza feminina na RAG, que é do 13,3%, pero tamén destacou que é superior á media das academias estatais, situada nun 6,2%.

A Secretaría Xeral da Igualdade está a manter contactos coa Presidencia da Real Academia Galega, RAG, orientados a tomar en consideración a incorporación de medidas que favorezan unha maior participación das mulleres no seu seo, segundo anunciou esta mañá a titular de Igualdade, Marta González, na súa comparecencia na Comisión 1ª do Parlamento en resposta a unha pregunta do Grupo Parlamentario do BNG.

Esta liña de comunicación “cordial e fluída” e aberta “desde o máis estricto respecto á independencia e soberanía da Academia nos seus asuntos internos”, segundo indicou a secretaria xeral, pretende mellorar a actual situación caracterizada por un escaso número de mulleres que, de xeito circunstancial, se ten reducido de cinco a catro nos últimos anos, Luz Pozo, Xohana Torres, Rosario Alvarez e Margarita Ledo.

Con todo, destacou que as catro mulleres do total de 30 membros da Real Academia Galega representan unha participación do 13,3%, que duplica o 6,2% de media da presenza feminina nas academias estatais. No seu conxunto, a infrarrepresentación feminina é común nas oito academias estatais, entre as que a Real Academia de Farmacia lidera a presenza de mulleres cunha porcentaxe do 17%.

A titular de Igualdade repasou na súa comparecencia os pasos recentes dados por algunhas institucións académicas que amosan un progresivo posicionamento nesta dirección, iniciado en 2009 pola Real Academia de la Historia e seguido en 2011 pola Real Academia de Ciencias Morales y Políticas e pola Real Academia de Medicina. Todas elas modificaron os seus estatutos, incluíndo unha disposición adicional que remite a “modificacións no regulamento interno para procurar a inclusión de medidas dirixidas a promover unha maior presenza de mulleres tanto nos órganos de goberno como na comunidade académica”. Outras academias, sen cambiar os seus estatutos, deron tamén mostra desta tendencia incorporando a mulleres no proceso para cubrir as últimas vacantes producidas.

Estes casos recentes evidencian “que algo se está movendo e as academias van corrixindo unha situación que asumen como desequilibrada”. A Secretaría Xeral da Igualdade considera, en palabras da súa titular, que a incorporación dun maior número de mulleres a todos os ámbitos da vida política, social, económica e cultural “é un proceso imparable, tanto por unha cuestión ideolóxica ―a incorporación do principio de igualdade como unha premisa básica do noso sistema democrático― como polo papel cada vez máis importante que as mulleres están a acadar na nosa sociedade, e a súa relevancia desde o punto de vista profesional e científico”.

Baixo o criterio de respecto á autonomía da RAG como institución independente da Xunta e tendo en consideración a dificultade que supón o sistema vitalicio de pertenza e o proceso de elección dos seus membros, Marta González rematou convencida de que “a liña de comunicación cordial e fluída que ven de iniciarse terá resultados no menor prazo posible”.

Nota de prensa da Secretaría Xeral da Igualdade da Xunta de Galicia 08/09/2011

Publicado en Reaccións! | Etiquetado , | Comentarios desactivados en Igualdade inicia contactos coa RAG para favorecer unha maior participación feminina na entidade

Escollerá a RAG unha muller académica este outono?, por Alberte Mariño

Non pintan copas para as mulleres na Real Academia de Méndez Ferrín, e menos despois da “rebelión” capitaneada polas escritoras, intelectuais e artistas de todo o arco ideolóxico que lanzaron neste abril o manifesto “O xogo das cadeiras”, que causou profunda irritación nos despachos da rúa Tabernas. O caso é que das dúas vacantes a cubrir, os santóns da RAG escolleron para a primeira o escritor Xosé Fernández Ferreiro, un “braispinto” moi aprezado polo presidente da institución. Todo apunta a que a segunda vacante será ocupada tamén por un home. Os que coñecen os mecanismos que moven a RAG falan dun respectado profesor da USC, investigador da Historia de Galicia e seareiro irredutible do Barça. É dicir, no xogo das cadeiras seguirán sen poder participar mulleres.

Publicado en Galicia Hoxe 19/07/2011

Publicado en Reaccións! | Etiquetado | Comentarios desactivados en Escollerá a RAG unha muller académica este outono?, por Alberte Mariño

O xogo das cadeiras

“O xogo das cadeiras” (“El juego de las sillas/sillones”) es una campaña para reivindicar la designación de más académicas en la Real Academia Galega. En abril de 2011 se dio a conocer el manifiesto, apoyado por 54 escritoras, intelectuales y artistas gallegas de adscripciones ideológicas diferentes, que inmediatamente generó una oleada de adhesiones de intelectuales relevantes en la cultura gallega, así como de ciudadanas y ciudadanos. Esto generó un debate que pretendía influir en el nombramiento de dos nuevas académicas para los sillones vacantes y al mismo tiempo concretar una acción que pone en cuestión otras instituciones semejantes. El debate ha llegado incluso al Parlamento Gallego, por medio de una pregunta parlamentaria, pendiente de respuesta en septiembre.

Para más información, podéis consultar el blog de la campaña: http://xogodascadeiras.blogaliza.org

Publicado en Clásicas y Modernas. Asociación para la Igualdad de Género en la Cultura 06/07/2011

Publicado en Reaccións! | Etiquetado | Comentarios desactivados en O xogo das cadeiras

Os traumas e as cadeiras, por Mario Regueira

As institucións e as asociacións tamén crean a súa personalidade. Por máis estendidas no tempo que sexan, sempre manteñen un fío de actitude interna que vai pasando de xeración en xeración das persoas que as forman, moito máis se esas persoas teñen que ser elixidas ou moderadas no seu ingreso polas precedentes. A Real Academia Galega tamén ten a súa personalidade, os seus vicios propios, e os seus peculiares tributos a render, a súa dinámica interna marcada tristemente pola historia.

A precaución, o medo e o respecto” son propias dunha institución que viviu baixo o peso do franquismo (nunca foi prohibida explicitamente) facendo cesións tan dolorosas como a de ter que limitar o emprego do galego en parte dos seus actos públicos ou conceder unha cadeira honorífica ao verdugo principal da lingua que pretendían defender. Dentro diso están tamén as estratexias do supervivente: a obrigada moderación política dos seus membros durante os anos da ditadura e tamén unha longa transición (1977-1997) a mans dunha persoa que non destacou precisamente polas súas ideas progresistas (o “secuestrador” García-Sabell). Ao mesmo tempo, a dependencia do financiamento público baixo gobernos autonómicos adversos moderou aínda máis a súa capacidade de acción e a posibilidade de desenvolver un labor crítico verdadeiro. Non cabe dúbida de que a personalidade da Real Academia Galega está chea de traumas, e aínda que os traumas sempre explican algunhas cousas, moi poucas veces conseguen xustificalas. Cun independentista de esquerdas á fronte e persoas tan pouco sospeitosas de conivencia coa ideoloxía patriarcal como Xohana Torres, Manuel Rivas ou Margarita Ledo, a R.A.G. non pode escusar durante máis tempo as débedas que ten coa sociedade galega, nin seguir enleada nunha atmosfera que fala máis dos medos doutras épocas que da afouteza que esixen os novos tempos.

Na miña opinión, as leis que fomentan a igualdade son absolutamente necesarias, pero moitas veces representan tamén unha proba en contra no xuízo que os tempos farán sobre a nosa época. Porque se a comezos do século XXI era necesario lexislar para que as mulleres e as minorías tivesen garantida a súa representación en institucións culturais ou políticas é porque grandes capas da sociedade estaban a naufragar na consecución dunha distribución xusta e respectuosa. Non querería ver sumado aos vellos traumas da Academia o de pertencer a esa parte do tecido social que se opuxo ou obstaculizou a normalización do papel das mulleres, aínda que chegado o caso, non me importaría que esta pregunta no aire, tivese algún tipo de consecuencia.

A pelota, xunto con moitas outras pelotas, segue no tellado da Academia, mentres tanto, a música segue soando, e con ela o xogo das cadeiras.

Publicado no blog O porto dos escravos. Cartas dende a illa de Gorée 05/07/2011

Publicado en Reaccións! | Etiquetado | Comentarios desactivados en Os traumas e as cadeiras, por Mario Regueira

Adíase a pregunta parlamentaria

O Goberno, facendo uso das súas prerrogativas, solicitou o aprazamento da resposta á pregunta parlamentaria formulada pola deputada Ana Pontón do BNG referida á cuestión da presenza equilibrada de mulleres na RAG. O trámite parlamentario desta iniciativa fica pois adiado ata setembro. Desde O xogo das cadeiras agradecemos ao BNG o seu esforzo por levar o debate da igualdade ao ámbito parlamentario.

Publicado en Aviso | Etiquetado , , | 2 Comentarios

O BNG leva ao Parlamento o debate sobre a presenza feminina na RAG

O BNG levará a sede parlamentaria o debate ao redor da presenza feminina na Real Academia Galega. A deputada Ana Pontón preguntaralle hoxe na Comisión 1ª Institucional, de Administración Xeral, Xustiza e Interior á secretaria xeral de Igualdade, Marta González, pola as actuacións que ten previsto desenvolver a Xunta para promover a presenza equilibrada de mulleres no ámbito da institución presidida por Xosé Luís Méndez Ferrín. Nese senso, o BNG pediralle á Secretaría Xeral de Igualdade unha valoración sobre o nivel de participación das mulleres na RAG e que adiante se vai realizar algunha xestión coa Academia á fin de acadar un “avance significativo” neste ámbito.

A documentación que Pontón levará ao Parlamento faise eco d’O xogo das cadeiras, un manifesto “asinado por mulleres representativas da cultura e a sociedade galega” no que se reclama “unha aposta real” da Academia para rachar coa súa “desigual e discriminatoria” composición actu­­al. O BNG asegura que, con esta iniciativa, non pretende “provocar unha inxerencia na necesaria independencia da RAG”, pero lembra a existencia dun “corpus legal” que prohibe a discriminación de xénero.

Con esta iniciativa, o debate sobre a presencia feminina na Academia entrará no Parlamento despois de que o proceso de renovación da institución da Rúa Tabernas rematase cun menor número de mulleres no seu plenario, xa que tres vacantes xa foron designada a homes e unha cuarta, á espera de votación, será ocupada por outro varón.

Publicado en Reaccións! | Etiquetado , | Comentarios desactivados en O BNG leva ao Parlamento o debate sobre a presenza feminina na RAG